Orff
Carl Orff werd geboren op 10 juli 1895 in München. Carl Orff begon met pianolessen op 5-jarige leeftijd onder leiding van zijn moeder. Hij was zeer geïnteresseerd in talen en poëzie. Op school waren taal- en letterkunde zijn favoriete vakken.
Orff heeft zijn muziek opleiding gevolgd aan de Akademie der Tonkunst te München. Hij was zowel componist als muziekpedagoog. Drie elementen wilde Orff in zijn muziek verbinden: spraak, beweging en dans. Samen met Dorothy Gunther sticht hij in 1924 een muziekschool (Guntherschule) waar ze hun leerlingen op deze manier willen leren componeren.
Carl Orff componeerde muziek voor Carmina Burana
In 1937 componeerde hij de muziek voor een middeleeuws manuscript Carmina Burana genaamd. Hij herschreef de Carmina Burana tot wereldlijke liederen en zette deze opnieuw op muziek. De Carmina Burana bestaat uit een aantal liederen die gaan over religieuze, politieke, morele, erotische onderwerpen; er zijn liederen over drank en er zijn zogenaamde hekeldichten. Met de Carmina Burana wilde Orff totaaltheater maken: tekst, muziek en beweging bij elkaar komen.. Bij de Oude Grieken en de Italiaanse theaterbarok vond hij voorbeelden. De muziek is opzwepend en erg vrolijk en gaat over alles waar mensen lichamelijk en geestelijk naar verlangen. Kort voor de Carmina Burana had Orff werken gecomponeerd gebaseerd op Sophocles en Aeschylus en hij had werken van Claudio Monteverdi gearrangeerd.
Wat is Carmina Burana
De Carmina Burana is een bonte mengeling van ongeveer 250 liederen in het Latijn en Middelhoogduits. Er zijn vrolijke liefdesliedjes, (lied 7 t/m 10) in drinkliederen komt kwistigheid naar voren(lied 14) In andere kunnen we horen over de ontluikende lente en daarmee over nieuwe verliefdheden...(Lied 3 t/m 7) Er zijn humoristische lofzangen op het gokken en vreetfestijnen, (lied 14) Een klaagzang op Vrouwe Fortuna. De Carmina Burana begint en eindigt hiermee. En (natuurlijk) de nodige liederen over seks. (lied 15,19,22).(Alle liederen die over de liefde gaan kunnen ook over seks gaan en andersom.)
De tekstschrijvers
De liederen (gedichten) zijn in de Middeleeuwen geschreven. Maar wie waren de poëten?
Dat waren waarschijnlijk uitgetreden monniken en andere geestelijken en minstrelen. Zij zijn echter altijd beschouwd als vagebonden en zwervers (tuig). Het waren studenten, rondtrekkende monniken en lagere geestelijken. Zij waren beter bekend door hun rebellie, gokken en dronkenschap dan door hun geleerdheid. Velen van hen waren bekend met de verschijnselen van de zelfkant van de samenleving en daar gaan hun liederen en gedichten ook vaak over.
Maar wat hun sociale status ook geweest is, artistiek gezien behoren ze tot de geestelijke en academische top van hun tijd. (13de eeuw)
De liederen zijn vooral bedoeld als parodiëring op het kerkelijke leven in de 13de eeuw. Het kerkelijke leven was toen het hele leven: God en de kerk waren onvermijdelijk. In die tijd werden ook veel minnezangen gedicht. Hierin wordt de hoofse liefde beschreven en als de ideale liefdesbeleving. Walther von der Vogelweide (1170-1230) vond echter dat een man 'beloond' moest worden als hij een jonkvrouw het hof maakte. Op de minnezangen van Walther maakten de rondreizende monniken troubadours weer parodieën.
Waar komt de titel vandaan?
Carmina Burana betekent letterlijk vertaald Liederen uit Beuren. Johann Andreas Schmeller gaf deze naam aan een editie die hij in 1847 uitbracht. Het gaat om een manuscript uit de 13de eeuw dat in 1803 gevonden is. In een Benediktbeuerenklooster in Beieren ten zuiden van München.
Het manuscript mag dan in dit Benediktbeuerenklooster gevonden zijn, het is daar waarschijnlijk niet geschreven. Vermoedelijk is het voor 1250 geschreven ergens in Tirol, of, wat nog waarschijnlijker is, komt het werk uit Karinthië.
Het effect van Carmina Burana
Met de Carmina Burana veranderde Orff's hele leven. Hij was al in de 40 toen hij dit muziekstuk componeerde en tot dan toe meer een muziekdocent dan een componist geweest. Met de Carmina Burana ontwikkelde hij zijn eigen stijl. Ritme is zeer belangrijk in de muziek. Ritme is de basis.
Na de tweede Wereldoorlog werd Orff gevraagd om een muziekprogramma voor en met kinderen te gaan maken. Eerst was hij niet enthousiast, maar later wel. Samen met Gunild Keetman, ooit student op zijn Guntherschule, gaat hij met kinderen muziek maken. Het werd een succesvol programma en Orff en Keetman hebben vijf lesboeken geschreven naar aanleiding van deze muziekprogramma's op de radio.
In 1949 werd Keetman uitgenodigd om in Salzburg in het Mozartmuseum les aan kinderen te geven. De cursussen waren zo'n succes dat in het 'Mozarteum' in 1963 een Orff-instituut is geopend. Dit is nu een internationaal trainingscentrum voor muziek en dans.
In 1982 op 29 maart sterft Carl Orff.
De Carmina Burana is het eerste deel van een drieluik 'Trifoni' genaamd. De andere twee werken zijn: Catulli Carmina en Triomf van Afroeide. Behalve het eerste deel van deze trilogie (Carmina Burana) gaan we ook de liederen zingen die op gedichten van Catullus zijn gecomponeerd.
Catulli Carmina is in 1943 gecomponeerd ongeveer zes jaar na Carmina Burana. Samen met Triomf van Aphrodite (1953) was het de bedoeling om een groot spektakelstuk te maken, waarin zang, dans, muziek en toneel gecombineerd werden. In elk stuk wordt over de liefde gezongen op verschillende plaatsen, in diverse omstandigheden en in andere tijden.